nl fr

Over het dolfinarium

 

Het dolfinarium van Boudewijn Seapark: méér dan alleen maar show…
Onze boodschap is Ontmoet, Heb lief en Bescherm.
 

De hoogste prioriteiten van het dolfinarium, zowel voor de organisatie als voor het personeel, zijn het welzijn van, het respect en de liefde voor onze dieren. Daarom veroordelen we het doden van dolfijnen in Taiji of het slecht behandelen van gelijk welk dier. We respecteren dat bepaalde culturen op dieren jagen voor voedsel. Niet tegenstaande is het onaanvaardbaar dat het doden van dieren op een wrede of onnodig gewelddadige manier gebeurt, en dit zonder rekening te houden met het effect hiervan op het voortbestaan van die diersoort.
Boudewijn Seapark ondersteunt geen enkele dierentuin die het welzijn van dieren niet als hoogste prioriteit heeft. Moderne dierentuinen moeten een voorbeeld stellen hoe we met dieren moeten omgaan en hoe we kunnen bijdragen tot de instandhouding van hun soort in het wild. Daarom leggen we u graag de werking van ons dolfinarium uit, en de waarheid achter bepaalde mythes.
 

LEEFOMGEVING

 

Het dolfinarium van Boudewijn Seapark heeft een vergunning als dierentuin. Dat betekent dat het park voldoet aan alle eisen die er staan in de Belgische wet voor dierentuinen:
We leven de wettelijke voorschriften na m.b.t. huisvesting en verzorging van onze dieren, hygiëne eisen en diergeneeskundige begeleiding. Tevens wordt er informatie gegeven over de gehouden soorten en is er een speciaal educatief pakket voor scholen, aangepast aan de verschillende leeftijden. Daarnaast een educatief pakket voor onze deelnemers aan de diverse aangeboden programma’s met onze dieren. Ook werken we actief mee aan een gecoördineerd internationaal kweek- en uitwisselingsprogramma’s voor alle soorten.
Daarnaast voldoet het park aan alle Europese eisen die beschreven worden in EU Directive 1999/22/EC on the keeping of wild animals in zoo.
Het dolfinarium is lid van de EAAM (European Association for Aquatic Mammals; www.eaam.org). Dit is een organisatie die kennis deelt onder dolfinaria, trainers, dierenartsen, onderzoekers en studenten. De EAAM legt haar leden zeer strenge richtlijnen op voor het houden van zeezoogdieren. De leden moeten voldoen aan de regels en worden regelmatig gecontroleerd. De EAAM is de enige Europese organisatie die de belangen van zeezoogdieren behartigt. Haar richtlijnen zijn op bepaalde punten zelfs strenger dan de Belgische Wet. In 2016 is het dolfinarium onderworpen aan zo’n inspectie en de conclusie was dat we voldeden aan alle richtlijnen van EAAM.

Het dolfinarium van Boudewijn Seapark bevat bijna 3 miljoen liter zout water. Het voorbassin is ongeveer 37 meter lang, 13 meter breed en bijna 6 meter diep. Tevens is er een achter bassin dat verbonden is met het hoofdbassin d.m.v. een kanaal. Dit achter bassin kan gebruikt worden als quarantaine of kraambassin in het geval van zieke of drachtige dolfijnen.
Onze Californische zeeleeuwen leven in hun eigen habitat buiten het dolfinarium, in het zeeleeuwen theater. Ze hebben in totaal 410 duizend liter zout water, verdeeld over een binnen en buiten bassin. Rondom de bassins is er een landgedeelte aanwezig waarop de zeeleeuwen kunnen rusten of bevallen. Ook hier is een quarantaine of kraambassin aanwezig.
De gewone zeehonden leven het gehele jaar buiten in hun lagune van 300 duizend liter zout water. Deze soort leeft ook gedurende de winter voor de Belgische kust en kan zich d.m.v. een dikke vetlaag prima beschermen tegen de koude winters. Rondom de bassins zijn er verschillende natuurlijke strandjes bestaande uit zand en grassen waar onze zeehonden kunnen rusten of bevallen. Ook hier is er een quarantaine of kraambassin aanwezig.
Het water wordt 24 uur op 24u gefilterd en gecontroleerd, en dit 7 dagen op 7. Verzorgers checken het water meerdere keren per dag op een aantal belangrijke parameters. Het water is namelijk het belangrijkste element van de leefomgeving van onze dieren.

Volgens de Belgische wet heeft het dolfinarium voldoende ruimte om 7 volwassen dolfijnen te huisvesten. Momenteel verblijven er 6 volwassen dolfijnen en 2 kalfjes.

 

DIERENWELZIJN

 

Bij het beantwoorden van deze vraag is het belangrijk om vanuit het oogpunt van het dier te bekijken. Geluk bij dieren wordt oa bepaald door de aanwezigheid van voldoende voedsel en afwezigheid van bedreigingen. Daarnaast leven onze zeezoogdieren in groepen waarbij ze sociaal dus ook met elkaar bezig zijn. We kunnen dan ook stellen dat de dieren gelukkig zijn. We baseren dat doordat wij al zo lang gespecialiseerd zijn in de zorg voor onze zeezoogdieren. Vele gedragingen die de dieren in de natuur vertonen (soort eigen gedrag), vertonen ze dan ook bij ons. Ook wanneer de dieren soms afwijkend gedrag vertonen, wordt dit snel opgemerkt door ons professionele team van verzorgers en dierenarts.

Nee, dat is een fabeltje. De laatste wetenschappelijke studies* tonen aan dat dolfijnen in dierentuinen gemiddeld 35 jaar oud worden en in het wild gemiddeld 17. Ze kunnen zowel in de natuur als bij ons ouder worden; onze oudste dolfijn is momenteel Puck, zij is 51 jaar.
* Venn-Watson, S. K., Jensen, E. D., & Ridgway, S. H. (2011). Evaluation of population health among bottlenose dolphins (Tursiops truncatus) at the United States Navy Marine Mammal Program. Journal of the American Veterinary Medical Association, 238(3), 356-360.


Hoewel het dolfinarium-bassin nooit de natuurlijke habitat kan evenaren, is het niet zo dat tuimelaar dolfijnen lange afstanden moeten kunnen zwemmen en diep moeten kunnen duiken om te overleven. Ook in de natuur leven er residentie of kustdolfijnen. Deze groepen dolfijnen leven in het ondiepe gebied voor de kust, vaak met een maximale diepte van 3 tot 5 meter. Het zwemmen in de natuur is vooral gerelateerd aan het zoeken naar voedsel, socialisatie, vluchten voor natuurlijke vijanden of bedreigingen veroorzaakt door de mens. Er leeft bv. een grote groep kustdolfijnen in Sarasota Bay, een natuurlijke baai voor de kust van Florida in Amerika. De dolfijnen verblijven er in laag water, en gaan er nooit weg. Dit komt omdat deze baai zeer rijk is aan vis. Dolfijnen hoeven hier dus geen kilometers te zwemmen om aan eten te geraken. Andere groepen kustdolfijnen komen voor in Sado, Portugal en in Moray Firth, Schotland. De gezondheid of welzijn van dolfijnen staat dus los van het aantal kilometers dat ze zwemmen per dag. Gezondheid en veiligheid zijn vooral gerelateerd aan de beschikbaarheid van voedsel en de afwezigheid van vijanden of bedreigingen. Tuimelaar dolfijnen zijn een zeer flexibele soort die zich gemakkelijk kunnen aanpassen aan hun leefomgeving.

Dolfijnen produceren geluid (sonar) dat ze naar voren uitzenden, de echo die vervolgens terugkaatst, van het object voor hen, vangen ze op m.b.v. hun onderkaak. Ze gebruiken hun sonar voor het zoeken naar voedsel, ontsnappen aan natuurlijke vijanden, navigeren, bij de groep blijven en als communicatie onderling.
Onderzoeken naar sonargebruik bij dolfijnen, zowel in het wild als in dierentuinen, hebben aangetoond dat de dieren de sterkte van hun sonar kunnen reguleren en zelfs uit- en in kunnen schakelen. In 2017 heeft Boudewijn Seapark meegewerkt aan een wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Parijs; zij hebben de sonar opgenomen* om meer te weten te komen over de communicatie tussen onze dolfijnen.

* Lopez-Marulanda, J., Adam, O., Blanchard, T., Vallée, M., Cazau, D., Delfour, F. (2017). First results of an underwater 360° HD audio-video device for etho-acoustical studies on bottlenose dolphins (Tursiops truncatus)
Dolfijnen hebben een totaal andere gehoor gevoeligheid dan mensen. Wij mensen horen bv. goed lage tonen, terwijl dolfijnen de hoog frequente tonen beter horen.


De dolfijnen ondervinden geen hinder van deze geluiden. Wij als mensen kunnen geluidstonen horen tussen het frequentiegebied van 15 Hz tot 20.000 Hz. Bij dolfijnen ligt dit anders. Het gehoor van dolfijnen werkt vooral goed onderwater. Zij produceren hoogfrequente geluiden voor hun sonar. Dolfijnen kunnen daarom geluidstonen horen tussen de 75.000 Hz en 150.000 Hz, voor de mens onhoorbaar. De gehoorgevoeligheid van dolfijnen ligt dus ver boven de geluidstonen die wij als mens produceren tijdens bijvoorbeeld de presentatie. Fysisch gezien neemt de geluidssterkte ook nog eens af bij de overgang van lucht naar water. De dolfijnen ondervinden geen hinder van deze geluiden.

70% procent van de Europese populatie in de verschillende dierentuinen is geboren in gevangenschap. Dit zal de komende jaren alleen maar toenemen door de succesvolle voortplanting in de Europese dierentuinen. Er zijn ook nog nooit wilde dolfijnen vanuit de Japanse drijfjachten ingevoerd in Europa. Boudewijn Seapark veroordeelt deze drijfjachten ook scherp en neemt daar afstand van. Dat is de reden waarom wij actief meewerken aan het internationale fokprogramma vanuit de EEP. (Endangered species Program)

Wist je dat 1 op 2 pasgeboren dolfijnenkalfjes het einde van het 1ste levensjaar niet haalt? Er sterven veel jonge wilde dolfijnen, net als andere jonge dieren die in het wild leven, gedurende de eerste 2 jaar van hun leven. Ze zijn dan erg gevoelig voor ziektes, natuurlijke vijanden en natuurrampen. Studies van dode aangespoelde dolfijnen in de Indian river in Amerika tonen aan dat 38% sterft voordat ze de leeftijd van 2 jaar bereiken en 64% overlijdt voordat ze de leeftijd van 10 jaar bereiken.
In 2015 zijn er in het dolfinarium voor het laatst 2 dolfijnen kalfjes succesvol ter wereld gekomen namelijk, Moana en Ori.

 

WERKING

 

We trainen onze dieren voor vier grote redenen:
1. Fysieke en mentale stimulans (verrijking)
2. Betere verzorging van de dieren (medische training)
3. Educatie van ons publiek
4. Onderzoek
Bij ons hoeven de dieren niet te jagen voor hun voedsel. Die tijd die ze daar in de natuur mee kwijt zijn moeten we dus op een andere manier vullen. Het is dus noodzakelijk om de dieren te gaan prikkelen op fysiek en mentaal gebied. We maken iedere dag een zeer gevarieerd programma, waarbij er allerlei verschillende trainingen aan bod komen; gezondheidstraining, water training, fysieke training zoals sprongen, onderzoek, etc. We gaan kijken naar gedragingen die ze in de natuur vertonen en deze proberen we dan aan te leren aan onze dieren.
Bij het aanleren van nieuwe gedragingen werken we met een trainingsmethode die heet ‘Positieve versterking’. Als de dieren een gedrag goed doen, wordt er iets positiefs in hun omgeving gebracht. Dit kan een primaire beloning zijn, zoals vis of dit kan een secundaire beloning zijn zoals aandacht van de verzorgers in de vorm van streling, klappen, juichen, of favoriete speeltjes voor de dieren, of ijsklontjes, etc.
We leren de dieren ook oefeningen waardoor het makkelijker wordt om hen te verzorgen. Dit heet medische training of in het Engels ‘Husbandry’. Een voorbeeld van medische training is bijvoorbeeld de weegpositie. De dieren worden geleerd om op een grote weegschaal te gaan liggen. Ook kunnen we bv vrijwillig bloed afnemen om te zien of ze gezond zijn. De medische trainingen zijn vooral bedoeld om hun gezondheid goed te kunnen opvolgen zonder dat we de dieren op een stressvolle manier zouden moeten vangen.
De verzorgers hebben hier één doel voor ogen; verrijk de dag voor onze dieren op een zo’n afwisselend mogelijke manier. Geen dag mag hetzelfde zijn voor onze dieren.


De dieren krijgen altijd te eten. Het dieet van onze dieren is niet afhankelijk van hun inzet tijdens trainingen of presentaties, maar van hun lichaamsgewicht. Alle dieren worden dan ook twee keer per maand vrijwillig gewogen, zodat we hun dieet zeer nauwgezet kunnen bepalen.
Daarnaast bestaat de beloning niet alleen uit voedsel, maar ook uit aandacht van de verzorger, contact met de verzorger en de beloning in vorm van bv favoriete speeltjes van de dieren. Ze krijgen die verschillende soorten van beloningen, nadat ze iets goed gedaan hebben. We versterken alleen de goede en positieve elementen tijdens een training en al het overige negeren we en proberen we om te zetten in iets positiefs. Wanneer een dier niet mee wil werken aan iets dan proberen we iets anders. Op die manier lukt het ons altijd om de dieren enthousiast te krijgen om samen met ons te werken.

Het dolfinarium heeft als doel om haar bezoekers kennis te laten maken met onze bijzondere zeezoogdieren. Door de bezoekers oog in oog te brengen met onze dieren tijdens presentaties en verschillende programma’s, hopen we dat ze emotioneel betrokken raken met onze dieren. Bezoekers leren heel veel over het leven van onze zeezoogdieren in het park, maar daarnaast ook over het leven en hun leefwijze van hun soortgenoten in het wild. Op die manier hopen we dat onze bezoekers na hun bezoek aan Boudewijn Seapark een actieve rol zullen gaan spelen voor het behoud van de verschillende soorten in de natuur.
Bezoekers leren meer tijdens onze verschillende presentaties met onze dieren. Ook zijn er meerdere educatieve panelen, met daarop informatie over de biologie en ecologie van de verschillende zeezoogdierensoorten in het wild. In 2017 is er een nieuwe tentoonstelling bijgekomen met als thema ‘Buik vol afval’. Bezoekers leren bij over het plastic afval in de zee, dat een grote bedreiging vormt voor de dieren in de natuur.
Tijdens onze programma’s met onze dieren krijgen de deelnemers veel informatie over de soort en hun leefomgeving in de natuur van ons professioneel team van verzorgers.
Voor schoolkinderen is er een speciaal educatief pakket beschikbaar waarbij we de kinderen meenemen in de wereld van de zeezoogdieren; vooraf ontvangt de leerkracht educatieve werkblaadjes om de leerlingen voor te bereiden op hun bezoek aan het park. Tijdens hun bezoek aan het park is er dan een exclusieve educatieve presentatie met onze zeeleeuwen en dolfijnen, afgestemd op het niveau van de leerlingen.

Ja, het dolfinarium werkt regelmatig mee aan nationale en internationale onderzoeksprojecten.
In 2006 zocht Boudewijn Seapark, op Europees niveau, met succes mee naar een methode om de ongewilde bijvangst van dolfijnen in de trawlervisserij te verminderen. Hier meer informatie over het onderzoek.
In 2005 en 2006 heeft de Universiteit van Utrecht een gedragsstudie uitgevoerd met onze tuimelaars.
In 2008 heeft de afdeling Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht een methode ontwikkeld om de ogen van zeeleeuwen beter medisch op te volgen. Er werd een behandelingsmethode opgesteld voor oogproblemen.
Dankzij jarenlang onderzoek werd in het dolfinarium een meetmethode ontwikkeld voor babydolfijnen terwijl ze nog in de baarmoeder zitten. Zo kan men tijdens een zwangerschap perfect zien hoe groot het ongeboren dolfijntje reeds is, en of alles volgens schema verloopt. Deze meetmethode is ondertussen een internationale maatstaf geworden bij andere dolfinaria.
In 2017 is er een onderzoek gestart naar het gebruik van sonar als communicatie bij dolfijnen. Hebben dolfijnen een bepaalde ‘taal’ om met elkaar te communiceren? Gedurende verschillende momenten op de dag wordt de sonar van dolfijnen opgenomen doormiddel van onderwater microfoons. Tijdens dit onderzoek werken de Universiteit van Parijs, afdeling neurowetenschappen en Universiteit van Gent, afdeling diergeneeskunde, samen om de data te verzamelen en te verwerken.

Boudewijn Seapark werkt op verschillende manieren mee aan het behoud van de soort in het wild:
1. Educatie van bezoeker; bezoekers wijzen op de kwetsbaarheid van de natuur en welke actieve rol zij zelf kunnen spelen ter bescherming van de soort in het wild
2. Onderzoek; het vergroten van de kennis over de soort, zodat we ze doelgerichter kunnen beschermen in de natuur.
3. Samenwerking met EAAM; conservatie project ter bescherming van monniksrob in Mediterrane zee.

Het dolfinarium dient ook als opleidingscentrum. De verzorgers leiden elk jaar verschillende studenten op. Studenten van de opleidingen Dierenzorg, Diergeneeskunde en Biologie, uit België en Nederland, lopen gedurende enkele maanden stage in het dolfinarium. Ze volgen de verzorgers gedurende hun dagelijkse zorg voor de zeezoogdieren.

Het dolfinarium werkt samen met het Kinderrevalidatiecentrum van het UZ Gent. Onder begeleiding van therapeuten zetten de kinderen hun therapie verder in het dolfinarium.
Het dolfinarium werkt ook al jaren samen met organisaties zoals Make-A-Wish®, Dreams4Kids, KinderDroomwens en BrailleLiga om de droom van zieke of mindervalide kinderen waar te maken. Onlangs werken we ook samen met een lokale gespecialiseerde school voor leerlingen met autisme.

Boudewijn Seapark gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. | OK Lees hier meer over het gebruik van cookies.